TÜRKLERÇıkmaz Sokak Anadolu
KİTABIN SONU

Kaynakça

KİTAPLAR VE MAKALELER

Agacanov, S. G. Oğuzlar. Çev. N. Necef ve Ahmet Annaberdiyev.

Ahmad, Feroz. Jön Türkler: Osmanlı İmparatorluğu’nu Kurtarma Mücadelesi, 1914–1918. Çev. Tansel Demirel. Türkiye İş Bankası Kültür Yay.

Akgün, Engin (der.). Türk Dünyasında Din ve Gelenek Üzerine. 2008.

Artamonov, M. İ. Hazar Tarihi: Türkler, Yahudiler, Ruslar. Çev. D. Ahsen Batur. L. N. Gumilev’in tashih ve notlarıyla. Selenge Yay., 2004.

Avcıoğlu, Doğan. Türklerin Tarihi. Çok ciltli eser; dipnotlarda 1978 ve 1982 tarihli baskı kayıtları.

Barthold, Wilhelm. Türk-Moğol Ulusları Tarihi. Çev. Hasan Eren. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2006.

Baskakov, N. A. “Oğuz, Oğuz-Kağan Etimolojisi Üzerine.” Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, 24 (1986), s. 35–37.

Bayçarov, S. Ya. Avrupa’nın Eski Türk Runik Abideleri. Çev. Muvaffak Duranlı. Ankara: Kültür Bakanlığı, 1996.

Bayur, Hikmet. Hindistan Tarihi. Türk Tarih Kurumu, 1946. Ögel’den dolaylı atıf.

Bivar, A. D. H. “Hephthalites.” Encyclopaedia Iranica, XII/2, 2003, s. 198–201. https://www.iranicaonline.org/articles/hephthalites/

Chavannes, Édouard. “T’ang’lar Devrinde İki Türk Prensesinin Mezar Taşı Kitabesi.” Çev. Zeynep Kerman. Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, XXI (1973), s. 37–44.

Chavannes, Édouard. Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkleri. Çev. Mustafa Koç. Selenge Yay., 2007.

De Guignes, Joseph. Büyük Türk Tarihi. Dipnotlarda Türklerin Genel Tarihi ve Hunlar, Türkler ve Tatarların Genel Tarihi adlarıyla da anılan Türkçe yayın kayıtları.

Divitçioğlu, Sencer. Orta-Asya Türk İmparatorluğu (VI.–VIII. Yüzyıllar). 3. bs. Ankara: İmge Kitabevi, 2005.

Eberhard, Wolfram. “Çin Kaynaklarına Göre Orta ve Garbî Asya Halklarının Medeniyeti.” Çev. Mecdut Mansuroğlu. Türkiyat Mecmuası, c. 7 (1942), s. 125–191. DOI: 10.18345/tm.97493.

Eberhard, Wolfram. “Toba’lar Etnik Bakımından Hangi Zümreye Girer? İlk Araştırmalar.” Çev. İkbal Berk. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, c. 1, sy. 2 (1943), s. 19– 30.

Eberhard, Wolfram. Çin’in Şimal Komşuları. Çev. Nimet Uluğtuğ. Türk Tarih Kurumu. Dipnotlarda 1942 baskısı; karşılaştırmada 1996 baskısı tanıtımlı aktarım.

Eberhard, Wolfram. Çin Tarihi. Türk Tarih Kurumu, 1987.

Ebülgazi Bahadır Han. Türklerin Soy Kütüğü (Şecere-i Terâkime).

Ergin, Muharrem. Orhun Yazıtları. 2003 tarihli baskı kaydı.

Fehér, Géza. Bulgar Türkleri Tarihi. Türk Tarih Kurumu, 1984.

Firdevsî. Şehname. C. I. Maarif Vekâleti yayını; özgün dipnotlarda Beyazıt/Aksaray kütüphane nüsha kayıtları.

Golden, Peter B. “Güney Rusya Bozkırlarının Halkları.” Çev. Ayda Arel. Erken İç Asya Tarihi içinde. Der. Denis Sinor. İletişim Yay.

Golden, Peter B. “Rusya’nın Orman Kuşağı Halkları.” Çev. Mete Tunçay. Erken İç Asya Tarihi içinde. Der. Denis Sinor. İletişim Yay. Golden, Peter B. An Introduction to the History of the Turkic Peoples: Ethnogenesis and State-Formation in Medieval and Early Modern Eurasia and the Middle East. Turcologica 9. Wiesbaden: Otto Harrassowitz, 1992.

Gökalp, Cevdet. Altaylar’da ve İç Moğolistan’da Kabileler. Ankara Üniversitesi, 1973.

Gumilev, L. N. “Tri isçeznuvşih naroda” [Три исчезнувших народа; Kaybolan Üç Halk]. Stranı i narodı Vostoka, sayı II. Moskova: İzdatelstvo vostoçnoy literaturı, 1961, s. 103–113.

Gumilev, L. N. Avrasya’dan Makaleler. Selenge Yay., 2006.

Gumilev, L. N. Eski Ruslar ve Büyük Bozkır Halkları. Çev. Ahsen Batur. Selenge Yay., 2003.

Gumilev, L. N. Eski Türkler. Çev. D. Ahsen Batur. Selenge Yay. Dipnotlarda 2002 ve 2007 tarihli baskılar.

Gumilev, L. N. Etnogenez. Selenge Yay., 2004. İngilizce karşılaştırma: Ethnogenesis and the Earth’s Biosphere. Moscow: Progress Publishers, 1990; elektronik metin.

Gumilev, L. N. Hazar Çevresinde Bin Yıl. Çev. D. Ahsen Batur. 3. bs. İstanbul: Selenge Yay., 2003.

Gumilev, L. N. Hunlar. Çev. D. Ahsen Batur. 5. bs. İstanbul: Selenge Yay., 2013.

Hacıeminoğlu, Necmettin. “Karahanlılar: Karahanlı Türkçesi.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 24, İstanbul, 2001, s. 412. https://islamansiklopedisi.org.tr/karahanlilar#2-karahanli-turkcesi

Herodotos. Herodot Tarihi. Çev. Müntekim Ökmen. Özgün notlarda 1991 baskısı; karşılaştırmada 2012 baskısı.

Hill, John E. Weilue çevirisi ve açıklama notları. Not 4.1–4.2: Batı Bölgeleri tanımı ve Han shu 96A girişinin aktarımı. University of Washington, Silk Road Seattle. https://depts.washington.edu/silkroad/texts/weilue/notes4_6.html

Hóman, Bálint. “Székely’liler.” Çev. Hamit Z. Koşay. Belleten, 5/20 (1941), s. 597–606.

Homeros. İlyada.

İbn Battûta. İbn Batuta Seyahatnamesinden Seçmeler. Haz. İsmet Parmaksızoğlu. İstanbul: Millî Eğitim Basımevi, 1971.

İnan, Abdülkadir. “Ongon ve Tös Kelimeleri Hakkında.” Türk Tarih, Arkeologya ve Etnografya Dergisi, II (Temmuz 1934), s. 277–285.

İnan, Abdülkadir. “Ongutlar’ın Menşei Meselesi.” Belleten, 8/31 (1944), s. 453–456.

Kabaağaçlı, Cevat Şakir. Merhaba Anadolu.

Kafesoğlu, İbrahim. “Türkmen Adı, Manası ve Mahiyeti.” Jean Deny Armağanı içinde. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1958, s. 121–133.

Kafesoğlu, İbrahim; Kurat, Akdes Nimet. Türk Dünyası El Kitabı içindeki yazılar. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2001.

Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü. Kültür Bakanlığı Yay., no. 1371.

Kaşgarlı Mahmud. Dîvânü Lûgat-it-Türk Tercümesi. Çev. Besim Atalay. C. I. Ankara: Türk Dil Kurumu, 1985. Karşılaştırılan nüsha.

Kézalı Simon (Simon de Kéza). Chronicon Hungaricum. Hazırlayan G. Popa-Lisseanu. Fontes Historiae Daco-Romanorum, IV. București: Tip. “Bucovina”, 1935.

Kırzıoğlu, M. Fahrettin. Yukarı-Kür ve Çoruk Boyları’nda Kıpçaklar. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1992.

Konukçu, Enver. “Bâbür.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 4, İstanbul, 1991, s. 395–396. https://islamansiklopedisi.org.tr/babur#1

Kós, Károly. İstanbul.

Köprülü, M. Fuad. “Kay Kabilesi Hakkında Yeni Notlar.” Belleten, 8/31 (1944), s. 421–452. Köymen, Mustafa. “Hsiung-nu’ların Tuku (T’u-ko) Kabilesi.” Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 3/1 (1944), s. 51–68 (Türkçe metin: s. 51–59).

Lamb, Harold. Cengiz Han. 1. bs., 2007.

Lissner, Ivar. Uygarlık Tarihi. Milliyet Yay.

McEvedy, Colin. İlkçağ Tarih Atlası. Çev. Ayşen Anadol. 2. bs. Sabancı Üniversitesi Yay., 2005.

McEvedy, Colin. Ortaçağ Tarih Atlası. Çev. Ayşen Anadol. İstanbul: Sabancı Üniversitesi Yay., 2005.

Mes‘ûdî. Mürüc ez-Zeheb (Altın Bozkırlar). Çev. Ahsen Batur. Selenge Yay., 2011.

Meydan Larousse. İlgili maddeler.

Miller, Bryan K. Xiongnu: The World’s First Nomadic Empire. Oxford University Press, 2024. Karşılaştırılan bölüm: Prologue, s. xv–xvii. DOI: 10.1093/oso/9780190083694.001.0001.

Minardi, Michele. “The Oxus Route toward the South: Persian Legacy and Hellenistic Innovations in Central Asia.” Ancient Civilizations from Scythia to Siberia, 24/1–2 (2018), s. 87– 154. Karşılaştırılan yerler: s. 135, 141. DOI: 10.1163/15700577-12341328.

Musaoğlu, Mehman. Türkolojinin Çeşitli Sorunları Üzerine Makaleler–İncelemeler. 1. bs. Kültür Bakanlığı, 2002.

Narain, A. K. “İç Asya’da Hint-Avrupalılar.” Çev. Levent Köker. Erken İç Asya Tarihi içinde. Der. Denis Sinor. İletişim Yay., s. 209–244.

Onat, Ayşe. Çin Kaynaklarında Türkler: Han Hanedanı Tarihinde “Batı Bölgeleri”. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2012.

Ortaylı, İlber. Son İmparatorluk Osmanlı. Timaş Yay., 2006.

Ortaylı, İlber. Türklerin Tarihi: Orta Asya’nın Bozkırlarından Avrupa’nın Kapılarına. Timaş Yay., 2015.

Ögel, Bahaeddin. “İlk Töles Boyları.” Belleten, 12/48 (1948), s. 795–831. https://belleten.gov.tr/tam-metin-pdf/915/tur

Ögel, Bahaeddin. Büyük Hun İmparatorluğu Tarihi. Cilt I. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2015.

Ögel, Bahaeddin. Türk Kültür Tarihine Giriş. Çok ciltli eser. Kültür Bakanlığı; dipnotlarda 2000 tarihli baskı kaydı.

Özaydın, Abdülkerim. “Karahanlılar.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 24, İstanbul, 2001, s. 404–412. https://islamansiklopedisi.org.tr/karahanlilar#1

Özgüdenli, Osman Gazi. “Ülüş.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 42, İstanbul, 2012, s. 297–298. https://islamansiklopedisi.org.tr/ulus#1

Priskos. “Priscus at the Court of Attila”. Çev. J. B. Bury. Internet Medieval Sourcebook. Fordham University. https://sourcebooks.web.fordham.edu/source/priscus1.asp (erişim: 9 Kasım 2026).

Rásonyi, László. Doğu Avrupada Türklük. Selenge Yay., 2006.

Róna-Tas, András. Türkolojiye Giriş. Çev. İsa Sarı. Nobel Akademik Yayıncılık, 2013.

Roux, Jean-Paul. Türklerin Tarihi: Pasifikten Akdenize 2000 Yıl. Kabalcı Yay. Dipnotlarda 2004 ve 2007; karşılaştırmalarda 2008 ve 2015 baskı kayıtları.

Salman, Hüseyin. “Basmıllar ve Beşbalık Bölgesinin Diğer Türk Boyları.” Türklük Araştırmaları Dergisi, 6 (1990; basım İstanbul 1991), s. 165–201. https://isamveri.org/pdfsbv/D00142/1990_6/1990_6_SALMANH.pdf

Sinor, Denis. “[Kök] Türk İmparatorluğunun Kuruluşu ve Yıkılışı.” Çev. Talât Tekin. Erken İç Asya Tarihi içinde. Der. Denis Sinor. İletişim Yay. Sinor, Denis. “Hun Dönemi.” Çev. Mete Tunçay. Erken İç Asya Tarihi içinde. Der. Denis Sinor. İletişim Yay.

Sinor, Denis (der.). Erken İç Asya Tarihi. İletişim Yay.; dipnotlarda 2000 ve 2014 baskı kayıtları. Bölüm yazarları ve çevirmenleri ayrıca gösterilmiştir.

Sümer, Faruk. “Eski Türkler’de Şehircilik.” Türk Dünyası Araştırmaları, sayı 31 (Ağustos 1984), s. 1–103. Karşılaştırılan bölüm s. 83–85.

Sümer, Faruk. “Peçenekler.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 34, İstanbul, 2007, s. 213–214. https://islamansiklopedisi.org.tr/pecenekler

Sümer, Faruk. Oğuzlar (Türkmenler): Tarihleri, Boy Teşkilâtı, Destanları. Karşılaştırılan 2. bs. Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1972. Ayrıca karşılaştırılan 5. bs. İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 1999 (elektronik metin).

Tanilli, Server. Yüzyılların Gerçeği ve Mirası. Çok ciltli eser.

Taşağıl, Ahmet. “Türk: Türk Soyu ve Tarihi, Ortaya Çıkışı, Yayılışı, Kolları, Kurdukları Devletler.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 41, İstanbul, 2012, s. 467–474. https://islamansiklopedisi.org.tr/turk#1-turk-soyu-ve-tarihi-ortaya-cikisi-yayilisi-kollarikurduklari-devletler

Tekin, Talât. Makaleler III: Çağdaş Türk Dilleri. Haz. Emine Yılmaz ve Nurettin Demir. Tıpkıbasım. Ankara: Türk Dil Kurumu, 2023.

Tekin, Talât. Orhon Yazıtları. 2. bs. Simurg, 1998. Karşılaştırılan nüsha.

Tekin, Talât. Orhon Yazıtları. 2. bs. Türk Dil Kurumu, 2006 tarihli baskı kaydı.

Togan, İsenbike; Kara, Gülnar; Baysal, Cahide (haz.). Çin Kaynaklarında Türkler: Eski T’ang Tarihi (Chiu T’ang-shu) 194a “Türkler” Bölümü. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2006.

Togan, Zeki Velidi. “İbn al-Fakih’in Türklere Ait Haberleri.” Belleten, XII/45 (1948), s. 11–16.

Togan, Zeki Velidî. Oğuz Destanı: Reşideddin Oğuznâmesi, Tercüme ve Tahlili. 2. bs. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1982.

Togan, Zeki Velidi. Umumî Türk Tarihine Giriş. 3. bs. Enderun Kitabevi, 1981.

Türk Dünyası El Kitabı. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 2001.

Umar, Bilge. İlkçağda Türkiye Halkı. İnkılâp Kitabevi, 1999.

Uydu Yücel, Muallâ. İlk Rus Yıllıklarına Göre Türkler. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2007.

Ying-shih Yü. “Hsiung-nu (Şyung-nu).” Çev. Selçuk Esenbel. Erken İç Asya Tarihi içinde. Der. Denis Sinor. İletişim Yay.

Yokkaichi, Yasuhiro. “Research on the Jarruci, from the Standpoint of Political Structure of the Mongol Empire and Distribution System of Benefits.” Shigaku Zasshi, 114/4 (2005), s. 443–472. DOI: 10.24471/shigaku.114.4_443.

KARŞILAŞTIRMA NÜSHALARI

Aka, İsmail. “Timur.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 41 (2012), s. 173–177. https://islamansiklopedisi.org.tr/timur

Artamonov, M. İ. İstoriya hazar [Hazarların Tarihi]. Hazırlayan ve notlar L. N. Gumilev. Leningrad: İzdatelstvo Gosudarstvennogo Ermitaja, 1962.

Avcı, Casim. “Mes‘ûdî, Ali b. Hüseyin.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 29 (2004), s. 353–355. https://islamansiklopedisi.org.tr/mesudi-ali-b-huseyin

Baskakov, N. A. Oğuz/Oğuz-Kağan etimolojisi üzerine Rusça çalışma. Sovetskaya Tyurkologiya, 1982/1, s. 88–90. Chavannes, Édouard. Documents sur les Tou-Kiue (Turcs) occidentaux. 1903. Karşılaştırmada yeniden dizilmiş elektronik metin kullanılmıştır.

Eberhard, Wolfram. A History of China. Gözden geçirilmiş ve genişletilmiş 3. baskı. Berkeley– Los Angeles: University of California Press, 1969. Project Gutenberg, e-kitap 17695. https://www.gutenberg.org/ebooks/17695 (erişim: 9 Kasım 2026).

Gnecchi-Ruscone, Guido Alberto ve diğerleri. “Ancient genomes reveal origin and rapid trans-Eurasian migration of 7th century Avar elites.” Cell, 185/8 (2022), s. 1402–1413.e21. DOI: 10.1016/j.cell.2022.03.007. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9042794/

İlgürel, Mücteba. “Çaka Bey.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 8 (1993), s. 186–188. https://islamansiklopedisi.org.tr/caka-bey

İplikçioğlu, Bülent. “Anadolu: Eskiçağ’da Anadolu.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 3 (1991), s. 109–110. https://islamansiklopedisi.org.tr/anadolu#2-tarih

Kanar, Mehmet. “Firdevsî.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 13 (1996), s. 125–127. https://islamansiklopedisi.org.tr/firdevsi

Kaşgarlı Mahmut; Ali Çiçekli. Divan ü lügat-it Türk. İstanbul: May Yay., 1970.

Keay, John. Çin Tarihi. İstanbul: İnkılap Kitabevi, ilk baskı 2011.

Lamb, Harold. Genghis Khan—The Emperor of All Men. Robert M. McBride, 1927. Karşılaştırmada Faded Page elektronik aktarımı.

Lurje, Pavel. “Sogdiana ii. Historical Geography.” Encyclopaedia Iranica, 2017. https://www.iranicaonline.org/articles/sogdiana-historical-geography/ (erişim: 9 Kasım 2026).

Özaydın, Abdülkerim. “Muktedir-Billâh.” TDV İslâm Ansiklopedisi, elektronik madde. https://islamansiklopedisi.org.tr/muktedir-billah

Róna-Tas, András. An Introduction to Turkology. Studia Uralo-Altaica, 33. Szeged: Universitas Szegediensis de Attila József nominata, 1991.

Salman, Hüseyin ve Osman Gazi Özgüdenli. “Yabgu.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 43 (2013), s. 170–171. https://islamansiklopedisi.org.tr/yabgu

Sümer, Faruk. “Tatarlar.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 40 (2011), s. 168–170. https://islamansiklopedisi.org.tr/tatarlar

The Russian Primary Chronicle: Laurentian Text. Çev. ve haz. Samuel Hazzard Cross ve Olgerd P. Sherbowitz-Wetzor. Cambridge, Massachusetts: The Mediaeval Academy of America, 1953. Karşılaştırma nüshası; s. 184.

Togan, Nazmiye. “Peygamberin zamanında Şarkî ve Garbî Türkistanı ziyaret eden Çinli budist rahibi Hüen-Çang’ın bu ülkelerin siyasî ve dinî hayatına ait kayıtleri.” İslâm Tetkikleri Enstitüsü Dergisi, IV/1–2 (1964), s. 21–64. https://dergipark.org.tr/tr/pub/iuislamtd/article/14002

Tuncel, Metin. “Anadolu: Coğrafya.” TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 3 (1991), s. 106–109. https://islamansiklopedisi.org.tr/anadolu#1-cografya

Yoshida, Yutaka. “Sogdian Language i. Description.” Encyclopaedia Iranica, 2016. https://www.iranicaonline.org/articles/sogdian-language-01/ (erişim: 9 Kasım 2026).

ELEKTRONİK TARİHÎ METİNLER

Ammianus Marcellinus. Res gestae, XXXI. kitap. Elektronik metin ve çeviri.

Anna Komnene. The Alexiad. Çev. Elizabeth A. S. Dawes. Internet Medieval Sourcebook, XI. kitap. https://sourcebooks.web.fordham.edu/basis/AnnaComnena-Alexiad11.asp (erişim: 9 Kasım 2026).

Annales regni Francorum (Frank Krallık Yıllıkları). 796 ve 805 yılı kayıtları; elektronik karşılaştırma. Appianos. Roma Tarihi, Pön Savaşları. Çev. Horace White. Livius, §§131–134 elektronik metni. https://www.livius.org/sources/content/appian/appian-the-punic-wars/appian-the-punic-wars- 27/ (erişim: 9 Kasım 2026).

Cassius Dio. Roma Tarihi, LIII.12.4–9. E. Cary çevirisinin elektronik metni. LacusCurtius. https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/53*.html

Codex Theodosianus, XVI.1.2. 27 Şubat 380 tarihli yasa. Latince elektronik metin. https://www.thelatinlibrary.com/theodosius/theod16.shtml

Eusebios. Kilise Tarihi, VIII.2 ve VIII.6. İngilizce elektronik metin. New Advent. https://www.newadvent.org/fathers/250108.htm

Gregorius Turonensis. Historiae (Frankların Tarihi). Frigeridus’tan aktarılan Aetius anlatısı; elektronik metin.

Han shu. 94A ve 96A başta olmak üzere ilgili bölümler. Çince elektronik metin.

Hieronymus. Epistulae (Mektuplar), 60 ve 77. mektuplar. Elektronik metin ve çeviriler.

Hou Han shu. İlgili bölümlerin Çince elektronik metni ve John E. Hill’in İngilizce çevirisi.

Jordanes. Getica. Latince elektronik metin ve C. C. Mierow’un İngilizce çevirisi; bölüm adresleri dipnotlarda.

Kitâb-ı Mukaddes. Yeremya, 6:22–23. King James Version elektronik metni. https://www.biblegateway.com/passage/?search=Jeremiah+6%3A22-23&version=KJV

Konstantinos Porphyrogennetos. De Administrando Imperio, 38–39. Haz. Immanuel Bekker. Bonn, 1840, s. 168–172. Yunanca metin ve Latince çevirinin elektronik nüshası.

Lactantius. De mortibus persecutorum, XII–XIII. Latince elektronik metin. The Latin Library. https://www.thelatinlibrary.com/lactantius/demort.shtml

Moğolların Gizli Tarihi. Başta §1 olmak üzere ilgili paragraflar.

Plinius. Naturalis historia, VI. kitap. Elektronik Latince metin.

Polybios. The Histories, I. kitap. Loeb Classical Library, c. I, 1922; LacusCurtius elektronik metni. https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/1*.html (erişim: 9 Kasım 2026).

Shi ji (Şi Ci / Tarihçinin Kayıtları). 110 ve 123. bölümler; Çince elektronik metin.

Strabon. Geographika. Başta XI.8.2 olmak üzere ilgili pasajlar; H. L. Jones çevirisiyle karşılaştırma.

Sui shu, 84. bölüm. Çince elektronik metin.

Wei shu, 103. bölüm. Çince elektronik metin; Gaoche anlatısı.

Yuan shi. İlgili bölümlerin Çince elektronik metni; Yuan dönemi anlatısıyla sonraki açıklamalar dipnotlarda ayrılmıştır.

Zhou shu, 50. bölüm. Çince elektronik metin.

BAŞVURU KAYNAKLARI

Encyclopaedia Iranica. Elektronik maddeler; madde yazarları ve başlıkları ilgili dipnotlarda gösterilmiştir.

TDV İslâm Ansiklopedisi. Elektronik maddeler; madde yazarları ve başlıkları ilgili dipnotlarda gösterilmiştir.

YAZARIN EK KAYNAK NOTLARI

1) Herodot Tarihi, Herodotos, 4. kitap, 45. paragraf: “…Lidyalılar bu ada sahip çıkarlar Asya derler, adını Promethu’sun karısı olan Asya’dan değil, Manes’in oğlu Kotys’in oğlu olan Asias’tan almıştır. Bu Asiad adını Sart boylarından biri olan Asiadlar taşır… Eorope’ye gelince o da suyla mı çevrilidir? Kimse bilmez; adı nerden gelir? Kim bulmuştur bu adı? Bunlar da bilinmez. Belki de bu ülkeye Tyros’lu Eorope kendi adını vermiştir. Bu Eorope de Asyalı’dır…” 45. paragrafta böyle yazar. Paragrafta bulunan Sart, Salihli civarındaki Lidya başkentidir. Tyros ise Fenike kentidir. Yine aynı paragrafa devamla: “Eorope Avrupa’ya hiç gitmemiş olup, bu isim Fenike’den Girit’e, Girit’ten Likya’ya gitmiştir. İkisi de Asyalıdır.” 2) Homeros, İlyada 2a) Herodotos, Herodot Tarihi 1. kitap 4. paragraf 2b) Herodotos 1. kitap, 15. paragraf 3) Merhaba Anadolu, C. Şakir Kabaağaçlı, s. 14 4) a.g.e. s. 15 5) İlkçağda Türkiye Halkı, Bilge Umar, s. 65 5a) I. kaynak bölümüne bakınız 5b) Uygarlık Tarihi, Irvıng Lıssner, s. 324 6) Yüzyılların Gerçeği ve Mirası, Server Tanilli, s. 239 7) a.g.e. s. 127 7a) a.g.e. s. 136 8) İlkçağda Türkiye Halkı, Bilge Umar, s. 65 Aynı kitapçığın 174. sayfasından: ‘Bulgar Prof. Vladimir Georgiev ‘Hitit dili ve Etrüsk dili’ adlı yapıtında Etrüsk dilinin, gerek Lidya dilinin Hitit ve Luvi dillerine yakın hısım, onlarla aynı gruptan olduğunu belirtmiş bulunmaktadır. Ayrı bir kaynak olarak Irvıng Lıssner’in Uygarlık Tarihi yapıtının 409. sayfasından alıntıda ise. ‘Etrüsk dilinin bir Hint-Avrupa dili olduğunu sanan arkeologlarla filologlar yanılmışlardır. Morfolojisi (kelime biçimleri) bakımından bu dil Fin-Ugr dilleriyle bazı benzerlikler gösterir. Hatta Roma kelimesinin Etrüsk dilinden geldiği söylenir.’ notu vardır. Gerçekten başka kaynaklarda da Etrüsk dilinin Eski Grekçe veya Eski Latince’den gelmediği ve onlarla aynı dil grubundan olmadığı vurgulanır. Fin-Ugr kavimlerinin ilk çağlarda (Oğuzların kuzeye göçüp Ogur adıyla anıldıklarında) ileri zamanlarda göçlerle Ogurlara karışmaları yakaladığım birikimlerden biridir. Etrüsk dili Hint-Avrupa dilleri grubuna sokulamamış olup tamamen okunamamıştır. (İG) 9) İlkçağda Türkiye Halkı, Bilge Umar, s. 175 10) a.g.e. s. 75 10a) Meydan Larousse, ilgili madde. 11) Herodot Tarihi, Herodotos, 1. kitap, 204. paragraf 12) İlkçağda Türkiye Halkı, Bilge Umar, s. 101 13) a.g.e. s. 103: MÖ XIV. yüzyılda bugünkü İran Azerbaycan’ında Asur kralı Arik, Turukki halkıyla savaşmış onları yenmiş, yurtlarından etmiştir. 13a) a.g.e. s. 98 14) a.g.e. s. 77 15) Herodotos Tarihi, Herodotos, 1. kitap, 171–177. paragraflar 16) İlkçağda Türkiye Halkı, Bilge Umar, s. 220–235 16a) a.g.e. s. 237–238 16b) Herodotos, Herodot ta. 1. kitap, 171. paragraf 16c) a.g.e. 1. kitap, 173. paragraf 16d) a.g.e. 1. kitap, 172. paragraf 17) Yüzyılların Gerçeği ve Mirası, Server Tanilli, s. 248–249 17a) a.g.e. s. 257–258 17aa) Yüzyılların Gerçeği ve Mirası – İlk Çağda Türkiye Halk, ilgili bölümler 18) İlkçağda Türkiye Halkı, Bilge Umar, s. 614–640 18a) Timur, geleneklere göre kendisini büyük han, yani doğunun egemeni, Yıldırım Bayezit’i de batıda savaşan bir gazi olarak görüyordu. Öyle ki Yıldırım Bayezit onun gözünde Mısır Sultanı’nın bağlaşığı idi. Dolayısıyla Mısır sultanından ayrılmasını ve kendisine bağlanmasını bile istiyordu. Oysa Yıldırım, batıda Niğbolu zaferini kazanmış, Anadolu beyliklerini terbiye etmeyi amaçlamış eski Asya geleneklerinden çoktan kopmuş geleceğini Avrupa’da aramaya başlamış bir Osmanlıydı. Şimdiki sorun, Anadolu kimin olacaktı? Aynı yaklaşım Fatih döneminde de karşımıza Osmanlı-İran sürtüşmesinde çıkacaktır. Uzun Hasan kendisini Timur’un ardılı ve daha soylu bir Oğuz-Türk beyi olarak görüyordu. 19) Yüzyılların Gerçeği ve Mirası (2), Server Tanilli, s. 256–257 20) Yüzyılların Gerçeği ve Mirası (2), Server Tanilli, s. 411 21) Bölüm aynen aktarıldı: “…Ayasofya’nın planı uygulaması, ölçüleri, Yunan kültürüne uygun değildir. Otrodoks kilisesi için uygun bir tarz değildir. Bu tip, bu tarz Bizans’a demek ki gerekmemişti. Bu kilise demogoji ve despotluğu temsil eden Bizans’ın kilisesi olamazdı. … .Bu anıtsal fantaziyi Ortodoks Hıritiyanlığının yerlerde sürünen o köle ruhu doğurmuş olamazdı. Zira onu, tanrının yarattığı, o son derece büyük olan şehir doğurmuştur. Bu şehri, bir kere de iki tarzın ana düşüncelerini birden dünyaya getiren Asya’nın o köklü gücü yaratmıştır. Ayasofya’yı yaratan Asya’dır. Üzerinden 900 sene geçmeden, onun için Asya kendi genç ve soylu ulusunu, Türkleri buraya gönderir. Bizans şehri ve orada tek olan, öksüz varlığını Ayasofya’yı, Türklere bağışlar. Daha fazlasını söylemiyorum. Çünkü görüyorum ki Ayasofya, Bizans kilisesi değildir”. (Karoly Kos, İstanbul s. 36) Gerçekten Avrupa’daki kiliselere hiç benzemez.